كه شخص قادر بكتمان آن نيست و آن را اظهار مىكند معنى آيه : من اندوه و غصّهء خود را فقط به خدا شكايت ميكنم . حَزَن ( بر وزن فرس ) مانند حزن بمعنى اندوه است ( مجمع ) راغب نيز هر دو را بيك معنى گفته است * ( وَقالُوا الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ ) * فاطر : 34 . * ( فَالْتَقَطَه آلُ فِرْعَوْنَ لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَحَزَناً ) * قصص : 8 لام در « ليكون » براى عاقبت است چنان كه مجمع گفته و مراد از حزن سبب حزن است و آن از باب مبالغه است ( الميزان ) معنى آيه : آل فرعون او را از آب گرفتند و عاقبت اين كار آن بود كه موسى براى آنها دشمن و باعث اندوه باشد . نا گفته نماند اصل حزن بمعنى سختى زمين يا زمين سخت است و چون اندوه يك نوع گرفتگى و خشونت قلب است لذا به آن حزن گفته‌اند ( مجمع ذيل آيهء 92 توبه ) و در نهج البلاغه خطبهء 1 هست « ثمّ جمع سبحانه من حزن الارض و سهلها . . . » يعنى خدا از سخت و نرم زمين خاكى گرد آورد . حسب : حساب بمعنى شمردن است ( قاموس ) راغب آن را استعمال عدد گفته * ( وَلِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسابَ . . . ) * اسراء : 12 تا عدد سالها و حساب را بدانيد حسيب و حاسب : حسابگر . * ( وَكَفى بِالله حَسِيباً ) * نساء : 6 خدا در حسابگرى كافى است * ( كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً ) * اسراء : 14 * ( وَكَفى بِنا حاسِبِينَ ) * انبياء : 47 در اوّل حرف باء گذشت كه « كفى » در اين گونه موارد بمعنى « اكتف » است يعنى بس كن بما در حسابگرى و هكذا [ به غير حساب يعنى چه ؟ ] * ( وَالله يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ ) * بقره : 212 اين تعبير پنج بار در قرآن مجيد تكرار شده است بقره : 212 ، آل عمران 27 و 37 ، نور : 38 ، غافر : 40 و يك دفعه آمده * ( إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ ) *